PAYLAŞ

Yaşar Kemal’in romanlarına da yansıyan Reşko (gerçek adı Süleyman) adlı ünlü bir erdemli– eşkıyanın kızı olan Afê Ana, Sarız’ın Çağşak köyündendir. Gerçek adı Elif olan Afê Ana , Afşin’in Kamalak köyünden, Firkati mahlasıyla şiirler yazan Qubcux Mamo ile evlendikten sonra şiire yöneldi. Evlenince Kamalak soyadını alan Afê Ana, bulunduğu dost meclisleri dışında herhangi bir eğitim alamadı.
Afê Ana, 1962’de genç denebilecek bir yaşta hakka yürüdü. Ozan Maksudi mahlasıyla şiirler yazan Afşin/ Hunu’lu Osman Dağlı, Afe Ana ile tanıştıktan ve sohbetine katıldıktan sonra Aleviliğe intisab eder. Bu nedenle, Osman Dağlı kendisini „ikinci ana“sı olarak nitelendirir: „İki defa geldim ben bu âleme/ Bir anamdan doğdum, bir de Elif’ten“Yukarıdaki örnekden de anlaşılacağı üzere, Afê Ana, şiirde önemli bir düzeye ulaşmasının yanısıra; yörede bilinenen eski kadın şairlerden olması açısından da önemlidir.

Çağşak köyü, Kayseri ilinin Sarız ilçesine bağlı bir köydür. Köyün adının nereden geldiği ve geçmişi hakkında bilgi yoktur. Bu bölge kürt coğrafyası da kabül edilir. Kayseri iline 144 km, Sarız ilçesine 14 km uzaklıktadır. Köy ırki olarak Kürt, Mezhebi Alevidir.

Köyün iklimi, karasal iklimi etki alanı içerisindedir. Kışları oldukca sert geçer. Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır. Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün hem içme suyu şebekesi hem kanalizasyon şebekesi vardır. Ptt şubesi ve ptt acentesi yoktur. Sağlık ocağı yoktur, sağlık evi vardır. Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektirik ve sabit telefon vardır.

Kamalak’ta bir yar sevdim gizlice
Sevgiyi öğrendim sözü öğrendim
Aşkın ateşine yandım her gece
Alevi öğrendim közü öğrendim 

Mutluluk çölünde sevgiyi tattım
Ar ile namusu kenara attım
Telli Kuran ile muhabbet ettim
Sohbeti öğrendim sazı öğrendim

Şıh Mamo‘nun talibiyim ezelden
Asla ayrılmadım erkândan yoldan
Muradımı aldım bir gonca gülden
Oğlanı öğrendim kızı öğrendim 

Özveri tahtında pazarı tuttum
Sırrı hakikatta kendim unuttum
Yoksulu doyurdum kendim aç yattım
Varlığı öğrendim azı öğrendim 

Hakkı sevdim girdim erin koynuna
Düşmeyen ne bilsin aşkın yoluna
İkrar kemendini taktım boynuma
Varlığı pay ettim özü öğrendim

Afê Bacı böyle bir sevda ördü
Erenler ceminde itibar gördü
Yaş kemalin buldu dal meyve verdi
Baharı öğrendim yazı öğrendim

1- Ozan Maksudi (Osman Dağlı): Ara Beni/Kırk Yıllık Hasret Bitti, İst. 2004
2- Özel Arşiv
Mehmet Bayrak, İçtoroslar’da Alevi-Kürt Aşiretler kitabından derlendirilmiştir. binboga.org
*****

Ben bir cana gönül verdim
pişman etti sevdiğime
Ayağına gönül serdim
Serdiğime pişman etti

Sevdalandım leyli nahar
Sevginin bir bedeli var
Yanarım ölene kadar
Sana boyun eğdiğime

Hani ettiğin yeminler
Sevdiğim dediğin günler
Geldi geçti kara günler
Yazık gönül verdiğime

Darılmazdım söz vermesem
Özleyip hayal kurmasam
Semi bu halde görmesem
İnanmazdım duyduğuma

Hicrani (*) yeter feryadın
Özümden silindi adın
Var git soysuz acımadın
Gençlüğüme kıydığıma…

(*) Afe Bacı Hicrani mahlası ile de şiirler yazıyordu.

Not: Kime kin ettinde giydin alları eseri incelenebilir…

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here