PAYLAŞ

Genci : Maden,define demek imiş;  Gencine : Hazine, Genc-i Tâhâ : Taha suresinin hazinesi, Genci mihan : Gizli hazine, Gencine-i Karin : Yakında bulunan hazine… Tüm bunlardan biri değil Genci’nin mahlas sebebi…

Mehmet Mustafa Dede’nin aktardığı bir eseri incelerken ‘Genci‘ mahlasına değinmiştik. Şiirin gövdesi;
‘Görmedim alemde billah Talatın yektasını
Okuyan gelsin açıldı vechinin esmasını hü…yar yar… var… dost…”’  mısraları ile başlıyordu.
Çeşitli kaynaklarda yavuz selim’e de kayıtlı sözlerin mahlas kısmında dede’den duyduğumuz ‘Genci‘ yi merak etmiştik.
Bahsi geçen şiirin ona ait olup olmadığı ayrı bir konu ki yaşadığı çağ ile diğer şiirlerinde kullandığı dil düşünüldüğünde esere göre genç kaldığını söylemek mümkün. Çünkü Genci 19.yy Bektaşi şairi. Ayrıca ‘Padişahı alem olmak bir kuru kavga imiş‘ şiirini mutlak bir başkasına ait kılacak başkaca da bir çok emare var. . İsmail Özmen‘in ‘Alevi Bektaşi Şiirleri Antolojisi’nde 16 şiirine yer verilmiş gerçek kimliği kesin olarak bilinmeyen şair ile ayrıca ilgili şu bilgiler yer almakta;

”kimliği kesin olarak bilinmiyor ancak, Eskişehirli olduğu sanılıyor ve yaşamı hakkında yeterli ve ayrıntılı bilgi yok. Sadece M. Tevfik Oytan‘ın “Bektaşiliğin iç yüzü” adlı yapıtında, kısıtlı bir bilgi var.
Bu esere göre: Genci, bir devlet memuru iken, İstanbul’a gelen Eskişehir‘deki Seyyid Gazi ve Sultan Şüca tekkelerinin şeyhleriyle, Zeyneb Kamil köşkünde tanışmış ve onlarla birlikte Eskişehir‘e gitmiş, Seyyid Gazi ve Şücaeddin Veli tekkelerinde münzevi bir yaşam sürmüştür. M. Tevfik Oytan’a göre, Genci H. 1290 (M 1873) tarihinde 85 yaşında vefat etmiştir. Mezarı Sultan Şüca tekkesi yanındadır.
Genci’nin şiirleri ilk kez Sadeddin Nüzhet Ergun‘un 1930‘da yayınlanan “Bektaşi

Şairleri” adındaki kitabı ile, Ziya Şakir‘in “Bektaşi Nefesleri” adlı kitabında yayınlandı.
Millet kütüphanesinde bulunan yazma Bektaşi dergilerinde de nefesleri mevcut. Asıl adı
bilinmiyor. Hacı Bektaş Veli dönemindeki Genç Abdal’la (Derviş Güvenç Abdal) bir ilgisi yok. Mahlas benzerliği olabilir.
Coşkulu bir anlatım içinde varlık birliği felsefesinin tüm güzelliklerini yansıttığı
şiirlerinin dili halk söyleyişi paralelinde, duru ve akıcıdır. Esederinde oniki imam sevgisi
doruk noktada oları Genci, yolağın ulu kişilerine yönelik sevgi ve saygı dolu şiirler de
söylemiştir. Didaktik ve ahlaksal ilkeler şiirlerinde daha çok ağırlık kazanır. Şiirlerinde
Genç Apdal, Genci, Genci Abdal mahlaslarını kullanır.

Antolojinin dışında ayrıca Hasan OYTUN şöyle aktarıyor;
” Beş sene Sultan Seyit Battal tekesine hizmet etmiştir. Burada saz ve keman çalmasını da öğrenmiştir. Pir Mehmet Dedenin ölümü üzerine Sultan Sücaaddin Veli tekkesine gelerek postunu sermiştir. Mehmet Sücaaddin vefat edince yerini alan Ali Rıza Hadi’ye bağlanmış ve cemlerde güvendelik ve zakirlik yapmıştır. Yatağan Baba tekkesinde de uzun süre hizmet etmiştir. Ali Rıza Hadi’nin izniyle Bağdat ve Kerbela’ya kadar gitmiş ve 3 yılın sonunda Eskişehir’e dönmüştür. 85 yaşında iken vefat etmiş ve tekkenin içinde garipler mezarlığına defnedilmiştir.”
Fotograf bir haberden alınma. Şöyle yazıyor haberde; ”Seyitgazi ilçesinin Aslanbeyli mahallesinde bulunan Sücaaddin Veli Türbesi ve Külliyesi’nde çalışmaya başlayan 3 görevli, gelen ziyaretçilere rehberlik yaparak hem bilgilendiriyor, hem de ikramlarda bulunuyor.” Bir çok yerde karşılaştığımız mekan asimilasyonu ve dönüştürme, işlevsizleştirme Genç Abdalın hizmet ettiği, taşa ruh verdiği külliye ve tekkenin de başına gelmiş.  Cami ve mescidlerle Alevilerin dünyasından uzaklaştırılan kutsal mekanlarımızın çoğunda olduğu gibi burada da tabelalar yenilenmiş; Eşiğinde ‘El Fatiha’ yazıyor…

Aktarılan bazı şiirleri;
**************
Cennet bahçesinin gonca gülleri
Pirim Sultan Süca Pir Mehmed Dede
Muhammed Ali’ye benzer halleri
Pirim Sultan Süca Pir Mehmed Dede

Muhammed Ali’nin halince gider
Mü’min olan dinler er Hakdan haber
Hakikat şehrinde bir kan-ı gevher
Pirim Sultan Süca Pir Mehmed Dede

Ana nazar kılmış ol şah-ı Merdan
Odur derdlilerin dermanın veren
Açlar doyurucu susuz kandıran
Pirim Sultan Süca Pir Mehmed Dede

Seyyid Battal Gazi Merdan ilinde
Güzel pirim Sultan Süca ilinde
Aşıklar dilinde irfan ilinde
Pirim Sultan Silca Pir Mehmed Dede

Gence Abdal kuludur pirim erenler
Kal evinde nur-i Hakk’ı görenler
Muhammed Ali’den nişan verenler
Pirim Sultan Süca Pir Mehmed Dede
********

Dergâhına geldim niyaz eyledim
Medet Allah yâ Muhammed yâ Ali
Aşkın kitabından ağaz eyledim
Medet Allah yâ Muhammed yâ Ali

Nideyim sefayı zevki dünyada
Budur muradımız indi Hüda’da
Yarın mahşer günü koyma cezada
Medet Allah yâ Muhammed yâ Ali

Mürüvvet kânısın şefaât eyle
Dünya âhirette selâmet eyle
Kesme himmetini inâyet eyle
Medet Allah yâ Muhammed yâ Ali

Niyâzım var üstadıma Pir’ime
Selâvat eylerim destegirime
Katarından didârından ayırma
Medet Allah yâ Muhammed yâ Ali

Genç Abdal’ım özüm Hak’ka bağlarım
Coşkun sular gibi akar çağlarım
Eşiğine yüzüm sürer ağlarım
Medet Allah yâ Muhammed yâ Ali

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here