ÂŞIK MİR’ATÎ (1809-1884)

İlçe:
İl:
Ülke:
Eski İsmi:
7

KALECİKLİ ÂŞIK MİR’ATÎ

Mir’atî, Ankara’nın Kalecik ilçesinde doğmuştur. Bu nedenle kaynakların pek çoğunda Kalecikli Mir’atî adıyla anılır. Yetişkin olduktan sonra Bektaşîliğe geçen şair, Mir’atî Baba olarak da tanınır. XIX. yüzyılda yaşamıştır. Ancak, hangi tarihlerde doğup öldüğü kesin olarak bilinmemektedir. Buna rağmen 1285 H. (1869)’de Turabî Ali Baba Dede’den (Ölm.1868) el aldığına ve ustası Âşık Hasan’ın babası Âşık Kemalî ile müşahare ettiğine dayanılarak ti. 1225-1300 yani M. 1809-1884 yılları arasında yaşadığı sanılmaktadır.
Mir’atî’nin yukarıda belirtilen tarihler arasında yaşadığını kanıtlayan kaynakları şöylece sıralamak mümkündür: 1846 tarihinde ölen Hızrî adlı bir şairin Antalya’da yazdığı Şairnâme adlı eserinde Mir’atî’nin adından da söz edilmektedir. (Ş. ELÇİM, Hızrînin Şairnâmesi, s. 55-74)
Mir’atî, Nevbetî, Nihalî, Tiakşî
Heyberî, tiayderî, Beratî, Yahşî
Karabî, Kelilî, Kazaî, Vahşî
Girdabî, Kecrevî bilmez vahşeti.

Zamanın ünlü şairlerinin adını sıralayan Hızrî’nin bu eserini H. 1257 (1841)’de yazdığına bakılarak Mir’atî’nin 1841’lerden önce tanınmış ve üne kavuşmuş bir şair olduğu anlaşılmaktadır. 1815-1860 tarihleri arasında yaşadığı sanılan Erzurumlu Emrah’ın o devirlerde saz şairlerinin uğrak yerlerinden biri olan Çankırı Yapraklı Dağı’nda kurulan Yapraklı Panayırı’na gelerek Kalecikli Mir’atî ile birlikte çaldıkları söylenmektedir. Bir söylentiye göre, Emrah, memleketinde iyi bir ailenin kızıyla nişanlanmış, fakir olduğundan, düğün için gerekil parayı kazanmak için kendisine üç yıl süre verilmiş. Bu süreyi biraz geçiren Emrah, dönüşünde kızın başkasına ver ildiğini haber alınca kızın evinin karşısındaki kahvede; Basıda var söyle ol dildare kara bağlasın Kuznile  simden geru can u ciğerler dağlasın beytiyle başlayan 6 bendli Murabba’sını söyleyerek bir daha dönmemek üzere oradan ayrılmış. Çağdaşı Emrah’ın başından geçen bu olay karşısında çok duygulanan Mir’atî’nin bu olayı anlatan bir destanı olduğu yine söylentil er arasındadır. (A. TALAZ Âşık Tokatlı Hurls. 183)
1819-1883 tarihleri arasında yaşayan ve Erzurumlu Emrah’ın çırağı olan Tokatlı Nuri’nin; Mir’atî’nin;
Ey şah-ı risalet sultan-ı kevneyn Buyruldu
şanında uLevlake Levlakv mısralarıyla başlayan şiirine nazire yazdığı bilinmektedir.

Comments are closed.

X