34

GOZAL DEDE (Güzel ATASOY)
1918-12 Mayıs 2002 
Malatya, Doğanşehir,* Dedeyazı

Malatya’nın Doğanşehir ilçesine bağlı DEDEYAZI (Dedefeng) köyünde, 1918 yılında doğdu.
Babası Dervişçimli Ocağı Pirlerinden Hasan Dede, annesi Gulê Anadır.

Eski ismi Dedefengi (1928 K.) olan Dedeyazı köyü, Doğanşehir’de bir Alevi yerleşimidir.
Gozal Dede Dervişçimli Ocağından (Ocâği Dawrebcık) İsmail Dede’den (ismoli Kâmke) el almış ve yıllarca ‘yol-erkan’ yürütmüş, dedelik yapmıştır.

Gozal (Güzel) Dede’nin farklı belde ve köylerde talipleri vardı. Maraş Pazarcık köylerinin bir kısmı,
Malatya Akçadağ ilçesi Ören kasabasının tümü ve Akçadağ ilçesine bağlı, Kürecik köylerinin bir kısmı.
ELBİSTAN’ a bağlı olan Barış Beldesinin hemen hemen bütün köyleri, Gürün’nün köyleri.
KAYSERİ SARIZA’a bağlı TAVLA, KIRKISRAK, ÇAĞŞAK, DALLIKAVAK Köylerinde talipleri mevcuttu..

Gozal (Güzel) Dede genç yaşta evlenir ve iki çocuğu dünyaya gelir, amansız bir hastalıkta eşini ve iki çocuğunu kayıp eder… 17 yıl hiç evlenmez. Daha sonra taliplerinin ısrarı sonucu, İkinci eşi Havis Ana ile evliliğini yapar..
Bu evlilikte 5 çocuğu dünyaya gelir…
BEHZAT, ASLIHAN, ERZAT, KEMAL.
Evlatlarının eğitimlerine çok önem verir; hepsi okur ve ayrı ayrı meslekler edinirler.

Gozal (Güzel) Dede, Arapça ve Osmanlıca okur yazarlığı olan bilge bir dededir.  Nesimi’den Hatayi’den Şah Kalender’den Fuzuli’den Pir Sultan Abdal Virani ve KUL NESİMİ, NOKSANİ, ERZURUMLU EMRAH, DERVİŞ MUHAMMED, AŞIKİ, DERTLİ, SIDKI BABA, NİYAZİ MISRİ, ZEKAİ, MİRATİ, FİRAKİ, AŞIK İBRAHİM, KUL FAKİR, MÜCRİMİ, ALİ HAKİ EDNA, MEDET HAŞİMİ, HÜDAİ gibi kadim Hak Aşıklarının kelamlarını, nefesler ve ayetlemeler şeklinde, sazı ve sözüyle günümüze ve bugünkü dünyamıza ‘süzerek’ aktarıyor.

*Dedeyazı Doğanşehir Malatya
1928 K: Dedefengi [ Erm vank‘ “manastır” ]
Alevi yerleşimi (Kürd aşireti).
Köy Malatya/Doğanşehir’in iki Alevi köyünden birisidir.
Köyün Yelligedik (Dervişçik) mezrası Sinemilli Aşiretindendir ve Kürtçe konuşmaktadır ve Kürt’tür.
————————–

GOZAL DEDE’NİN GÜNÜMÜZE AKTARDIĞI 30 ALEVİ DEYİŞİ

PLAYLİST

 
01 – GOZAL DEDE – HAK SENİ YARATMIŞ KENDİ NURUNDAN – ŞAH HATAYİ V1
01 – GOZAL DEDE – HAK SENİ YARATMIŞ KENDİ NURUNDAN – ŞAH HATAYİ V2
01 – GOZAL DEDE – HAK SENİ YARATMIŞ KENDİ NURUNDAN – ŞAH HATAYİ V3
02 – GOZAL DEDE – NE SEN BENİ UNUT NE DE BEN SENİ – ŞAH HATAYİ V1
02 – GOZAL DEDE – NE SEN BENİ UNUT NE DE BEN SENİ – ŞAH HATAYİ V2
02 – GOZAL DEDE – NE SEN BENİ UNUT NE DE BEN SENİ – ŞAH HATAYİ V3
03 – GOZAL DEDE – VASFI HALIM DANIŞAYIM – HATAYİ
04 – GOZAL DEDE – BENİ CANDAN USANDIRDI – FUZULİ V1
04 – GOZAL DEDE – BENİ CANDAN USANDIRDI – FUZULİ V2
04 – GOZAL DEDE – BENİ CANDAN USANDIRDI – FUZULİ V3
05 – GOZAL DEDE – DÖNMEM İKRARIMDAN ESTAĞFİRULLAH – ŞAH KALENDER
06 – GOZAL DEDE – SEYYAH OLUP ŞU ALEMİ GEZERKEN – PİR SULTAN ABDAL
07 – GOZAL DEDE – HÜSNÜ CEMALİNİ GÖRDÜM BEĞENDİM – VİRANİ
08 – GOZAL DEDE – MAHBUBİ DİLBER – KUL NESİMİ V1
08 – GOZAL DEDE – MAHBUBİ DİLBER – KUL NESİMİ V2
09 – GOZAL DEDE – LA MEKAN ELİNDE BİR NİŞAN İKEN – NOKSANİ
10 – GOZAL DEDE – GÖNLÜMÜN ZİYASI GÖZÜMÜN NURU – NOKSANİ V1
10 – GOZAL DEDE – GÖNLÜMÜN ZİYASI GÖZÜMÜN NURU – NOKSANİ V2
11 – GOZAL DEDE – DEM BU DEM SAAT BU SAAT – NOKSANİ
12 – GOZAL DEDE – DİLBERA NURİ CEMALİN – NOKSANİ V1
12 – GOZAL DEDE – DİLBERA NURİ CEMALİN – NOKSANİ V2
13 – GOZAL DEDE – YİNE GAMDA GÖRDÜM ZÜLFÜ SİYAHI – EMRAH V1
13 – GOZAL DEDE – YİNE GAMDA GÖRDÜM ZÜLFÜ SİYAHI – EMRAH V2
13 – GOZAL DEDE – YİNE GAMDA GÖRDÜM ZÜLFÜ SİYAHI – EMRAH V3
14 – GOZAL DEDE – ERENLER NUTKUNA HIZIR ERİŞTİ – DERVİŞ MUHAMMED
15 – GOZAL DEDE – GÖNÜL DÜŞMÜŞ BİR GÜZELİN PEŞİNE – AŞIKİ
16 – GOZAL DEDE – PERTEV İ CEMALİN MELAİK SİMA – DERTLİ
17 – GOZAL DEDE – AKLIMI ZAİL ETTİ BİR MELEK MEŞREP – SIDKI BABA
18 – GOZAL DEDE – ZÜLFÜ KAKÜLLERİN AMBER MİSALİ – SIDKI BABA V1
18 – GOZAL DEDE – ZÜLFÜ KAKÜLLERİN AMBER MİSALİ – SIDKI BABA V2
18 – GOZAL DEDE – ZÜLFÜ KAKÜLLERİN AMBER MİSALİ – SIDKI BABA V3
19 – GOZAL DEDE – SİYAH PERÇEMLERİN GONCA YÜZLERİN – SITKI BABA
20 – GOZAL DEDE – EY GARİP BÜLBÜL DİYARIN KANDEDİR – NİYAZİ MISRİ
21 – GOZAL DEDE – HÜRMET ETMEK BÖYLE MİDİR – ZEKAİ BABA V1
21 – GOZAL DEDE – HÜRMET ETMEK BÖYLE MİDİR – ZEKAİ BABA V2
22 – GOZAL DEDE – VURDULAR SİNEMİZE KERBELA TESTERESİ – MİR’ATİ
23 – BUGÜN DOSTUN CEMALİNİ (AŞK OLSUN) – FİRAKİ
24 – GOZAL DEDE – FELEK ÇAKMAĞINI (LEYLİ LEYLİ) – AŞIK İBRAHİM V1
24 – GOZAL DEDE – FELEK ÇAKMAĞINI (LEYLİ LEYLİ) – AŞIK İBRAHİM V2
25 – GOZAL DEDE – ESTİ SEHERYELİ ARTTI DERDİM – KUL FAKİR
26 – GOZAL DEDE – SÖZÜN DOĞRUSUNDAN BAŞLA – MÜCRİMİ
27 – GOZAL DEDE – ZÜLFÜN GİBİ HAKİM OLDU PERİŞAN – FİGANİ (ALİ HAKİ EDNA) V1
27 – GOZAL DEDE – ZÜLFÜN GİBİ HAKİM OLDU PERİŞAN – FİGANİ (ALİ HAKİ EDNA) V2
28 – GOZAL DEDE – FİRKATİ HASRET ELİNDEN – HAŞİMİ V1
28 – GOZAL DEDE – FİRKATİ HASRET ELİNDEN – HAŞİMİ V2
29 – GOZAL DEDE – ARİF SIRRINA ERMEYEN
30 – GOZAL DEDE – SEYYAH OLUP ŞU ALEMİ GEZERKEN – HÜDAİ_V1
30 – GOZAL DEDE – SEYYAH OLUP ŞU ALEMİ GEZERKEN – HÜDAİ_V2
—————————————————

1993 yılında hazırlanan bir *belgeselde konuşan Gozal Dede şöyle söylemektedir: ‘Biz Aleviler Hak’kı ademde biliriz, Hak insanda tecelli eder’ … 

Aleviler ‘HAK ADEMDE’ diyor, değil mi?

Ne zaman ki gönüller birbirine açılırsa, o zaman bilirsin Aleviliğin ne olduğunu.
Hak arada tecelli eder.
Aşkı muhabbette tecelli eder. Bağlılıkta tecelli eder. Çalışmakta tecelli eder.
Allah’ı kimse görmüş mü gözüyle. Sünniler diyor ‘Allah bi’şeye benzemez’; Nasıl Allah bi’şeye benzemez?
Allah konuşmuş peygamberlerle; muhakkak dili var, kaşı var , gözü var…
-yok… töbe töbe…;… Biz onlar gibi kör değiliz.

‘Allah eywallah sensin’; Ben yok diyorum, sensin… işte bu senlik-benlik kalktı mı Allah oradadır… Başka yerde durmaz.
Ne dağda durur; Ne dağda, ne denizde. Hak mer’de durur..

Allah(ın) yalınız günü geçmez, işte O da arkadaş arıyor ki günü geçe; muhabbet ede, aşkı, birlik bereber ola… böyledir…

Müminin kalbi, kendini ıslah edenler.
Külli varından geçenler.
Merd olup meydana teslim olanlar
Varım hep mu meydanın diyenler,
benim arşımdır, efendim benim hazinemdir, benim evimdir…

Tanrı insanlar arasında tecelli eder, dağın taşın arasında değil; Dağda taşta git gez, ne anlarsın, Allah’ı nerede bulacaksın.
Bulursan bir sevgide, bir konuşmada, bir bağlılıkta…

Bilir misin, aşkı muhabbet bir beladır… öyle; içine gir ki göresin…

Herkeste var, Allah’ın zerresi… Allah’ın zerresi herkeste mevcuttur, kendisini bilirse…
Bak ‘Vechullah’ diyor; Adem’e diyor…
Kur’anda ayet var Allah diyor ki: ‘Ben kendime baktım sizi yarattım’ diyor;
Vechullah…
Tarihleri okuyordum; neler haksızlıklar olmuş; Haklı insanlar, doğru insanlar, fakir insanlar, hali çelim insanları ezmişler, depelemişler… Herkes zevkini sürmek için, gününü gün etmek için neler yapmış… Dünya barışı için; Ben barış istiyorum. Herkes hakkına razı olsun. Adam öldürülür mü?

Adem … diline sahip olmazsa, ne olur, rezilliğe düşer değil mi. Herkes kendisini hor görür, tenkit eder;
Bir adam değil, bir insan değil, ya onun sözünü, lafını etmeyin. Ne olur o zaman, insanların dışına gider, gider…

Yahu sen insansın, ne için bu dünyaya geliyorsun? İnsan olma; insanlar arasında bir sevgi devretmek, onlara sevilmek; Onları her zaman için arzu etmek, sana ettirmek… Onlarla konuşmak, onlarla muhabbet etmek… Bu, budur insana kalacak olan zaten; nihayet ölümdür. Bu vücut topraktır. Ruh da ‘Ruhullah‘tır. Ruh’u kimse bilmiyor. Peygamber…

Dedi ‘Sen seni ne zaman görürsen, o zaman beni görürsün. Sen seni görmedikçe beni göremezsin’ (devamında Musa’yı anlatıyor ve devam ediyor). Ehlibeyt yani bizim cemaatimiz şimdi değil, Muhammed zamanında değil taa ademden evvel, şit aleyhi selam, gürühu naci denilen zamanda kurulmuş…’

*Dokümanter: -die Aleviten Zwischen den Fronten – Cepheler arasında Aleviler- Ludger Pfanz, Gülsel Özkan (Planet Film)
———————————————

 

Comments are closed.

X